Vandaag heeft het college van B&W de resultaten van een uitgebreide verkenning van de kansen en mogelijkheden in het Beverwijkse Spoorzonegebied naar de  gemeenteraad gestuurd. Het college stelt voor de Visie Bedrijventerreinen Beverwijk voort te zetten in het gebiedsprogramma Spoorzone. Doel van het programma is het gebied aan weerszijden van het spoor en de A22 in samenhang te ontwikkelen tot een modern stedelijk woon-werkgebied. Het programma heeft een looptijd van 25 jaar. Belangrijkste uitkomsten van de verkenning zijn dat het gebied op termijn ruimte biedt voor circa 10.000 woningen en 5.000 extra arbeidsplaatsen.

Ambitie

De ontwikkeling van de Spoorzone, met daarin het Stationsgebied, Ankie’s Hoeve, de Wijckerpoort, het Meerplein, het Marloterrein en de Brink e.o., de Parallelweg, Kop van de Haven, het Bazaarterrein en het bedrijventerrein beschouwt het college als speerpunt voor de komende periode. Daarom is in opdracht van het college in samenspraak met een aantal externe bureaus een verkenning uitgevoerd naar de kansen en mogelijkheden om de ambitie voor dit gebied waar te maken:

Het realiseren van een stoer, duurzaam en prettig leefbaar gebied, waar gewoond en gewerkt wordt met voldoende voorzieningen én dat onlosmakelijk onderdeel uitmaakt van het centrum van Beverwijk.

Als kader bij deze ambitie heeft het college een aantal doelstellingen voor het gebied geformuleerd:

  • Verbetering van de leefomgeving, zodat het fijn wonen, werken en verblijven is.
  • Economisch vitaler maken door in te zetten op hoogwaardige maak- en onderhoudsindustrie, haven gerelateerde ondernemingen, ‘slimme’ start-ups en grow-ups, een innovatief distributiecluster, detailhandel in het centrum, grootschalige detailhandel op de Parallelweg en een toekomstbestendige Beverwijkse Bazaar.
  • Onderwijs beter laten aansluiten op de werkgelegenheid in de regio.
  • Een gemengd gebied creëren, waar naast het werken en winkelen ook wonen en de daarbij behorende voorzieningen worden toegevoegd. Het werken wordt nadrukkelijk niet vervangen door het wonen. Ingezet wordt op het toevoegen van 5.000 extra arbeidsplaatsen.
  • Infrastructuur en verkeerstromen verbeteren: goede alternatieven bieden voor het vele doorgaande verkeer in het gebied; een betere OV-ontsluiting met name aan de oostzijde van de A22; autoluw(er) maken van de nieuwbouw ontwikkelingen om het autogebruik te beperken; binnen de Spoorzone het langzaamaan verkeer beter faciliteren.
  • Op termijn realiseren van een zelfstandig functionerende zeehaven.
  • Verduurzamen van het gebied en het vastgoed: klimaatadaptatie, energietransitie en circulariteit krijgen een prominente plek in de plannen. 
  • Vergroening van het gebied: om te voldoen aan de opgaven van klimaatadaptatie, leefbaarheid en identiteit. 
  • Entrees naar de stad en het gebied aantrekkelijker maken.
  • Organisatiegraad van de ondernemers vergroten door uitbreiding taken en verantwoordelijkheden van Stichting Beverwijk Business Docks. 

Programma voorziet in woningbouwopgave Beverwijk en de regio

Om de ambitie en doelstellingen te vertalen naar de Spoorzone en meer samenhang te brengen in de diverse ontwikkelingen die al lopen in dit gebied, is in de laatste maanden van 2020 een programmatische, stedenbouwkundige, verkeerskundige en financiële verkenning uitgevoerd.
Het programma is vervolgens doorgerekend op haalbaarheid en er is een analyse gemaakt van de maatschappelijke en economische effecten (baten) voor de gemeente Beverwijk en de regio.  

Belangrijkste conclusie op grond van de verkenning is dat het mogelijk is om in het Spoorzonegebied niet alleen te voorzien in de woningbehoefte van Beverwijk maar ook in een deel van de woningbouwopgave voor de IJmond en de regio. De verkenning laat zien dat er circa 10.000 woningen gebouwd kunnen worden, waarvan 8.000 ten oosten van de A22 en 2.000 in de strook langs het spoor aan de centrumkant. Het college stelt voor om hierbij als uitgangspunt 20% sociale huur te hanteren, voor de woningbouwontwikkelingen ten oosten van de A22.

Gegeven het huidige gemiddelde aantal bewoners per woning in de stad zou dit voor Beverwijk een toename van circa 21.000 inwoners betekenen in de komende 25 jaar. Dat is de helft van het huidige aantal inwoners in de gemeente. Er is in de verkenning rekening gehouden met alle voorzieningen die horen bij een toename van zoveel woningen en inwoners. Het gaat dan om kantoren, winkels, scholen en andere maatschappelijke voorzieningen. Op bedrijventerrein Wijkermeer en het grootste deel van bedrijventerrein De Pijp wijzigt het gebruik niet.

Bij de transformatie van de Spoorzone tot een aantrekkelijk woon- en werkgebied is het van belang om vooral de doorgaande verkeersstromen door het gebied te beperken. Zo ontstaat ruimte om het nieuwe verkeer als gevolg van de ontwikkelingen te kunnen verwerken. Met een nieuwe verbinding aan de zuidzijde van de Spoorzone in combinatie met een extra aansluiting op de A22 en het afsluiten van de Viaductweg voor autoverkeer kan het doorgaand verkeer om het ontwikkelgebied heen geleid worden. Het opvangen van de groei van verkeer binnen de stad vraagt nog om verder onderzoek. Voor fietsers en voetgangers zijn vooral betere verbindingen naar het station en het centrum van Beverwijk van belang. 

Om van de Spoorzone een aantrekkelijk en klimaatbestendig woon-werkgebied te maken is er veel extra groen en water nodig. Het toe te voegen groen in het gebied moet de omliggende groengebieden beter verbinden met de stad en met elkaar. Uit de verkenning blijkt dat de Parallelweg de groene loper kan worden die het Aagtenpark en het Wijkeroogpark met elkaar verbindt. Ook de ruimte tussen het spoor en de A22 kan ingericht worden als park en verbonden worden met omliggende deelgebieden, onder meer door realisatie van een nieuwe oostelijke ingang van het NS station vanaf de Parallelweg. Toevoegen van meer water in gebied leidt tot een verbetering van de waterstructuur en geeft een kwalitatieve impuls aan het gebied. 

Maatschappelijke kosten en baten

Als onderdeel van de verkenning is een maatschappelijke kosten-baten analyse uitgevoerd. Belangrijkste conclusie daaruit is dat de ontwikkeling van de Spoorzone tot enorme positieve effecten leidt voor de gemeente en voor de regio. Denk hierbij aan de toevoeging van het aantal arbeidsplaatsen in het gebied en daarbuiten door de toename van de lokale bestedingen door nieuwe inwoners. Daarmee wordt ook het draagvlak voor voorzieningen in de gemeente vergroot. 

Daarnaast heeft het programma een positief effect op de lokale- en regionale woningmarkt: verruiming van het aanbod voor starters en ouderen in de regio, betere spreiding en meer doorstromingsmogelijkheden.

Een gebiedsprogramma als de Spoorzone is een langjarige ontwikkeling. De looptijd van de ontwikkeling zoals beschreven in de verkenning, bedraagt circa 25 jaar. Om een dergelijke ontwikkeling haalbaar en realistisch te maken voor de stad, de gemeentelijke organisatie en de financiële draagkracht, vraagt de uitvoering om een goede fasering. Daarom is het gebied in diverse deelgebieden verdeeld, die ieder hun eigen ontwikkeltempo kennen. We beginnen met het deelgebied Stationsgebied met daarin o.a. Ankie’s Hoeve en het Meerplein. Tevens starten we in samenwerking met De Bazaar met een onderzoekstraject voor de vernieuwing van De Bazaar en toevoeging van nieuwe functies. 

In het raadsvoorstel vraagt het college aan de gemeenteraad om het gebiedsprogramma Spoorzone te starten en de ambitie en doelstellingen voor de Spoorzone vast te stellen. En daarbij de verkenning Spoorzone te beschouwen als een goede basis voor verdere planvorming.

Meer informatie op project Spoorzone Beverwijk vindt u op de projectpagina.

Project Spoorzone Beverwijk